Ana SayfaGündemMustafa Fehmi Kubilay (Şehit Kubilay) kimdir, Menemen olayında ne oldu?

Mustafa Fehmi Kubilay (Şehit Kubilay) kimdir, Menemen olayında ne oldu?

İzmir’in Menemen ilçesinde 23 Aralık 1930 tarihinde öldürülen Mustafa Fehmi Kubilay, ölümünün 90. Yıldönümünde anılıyor. Sosyal medyada paylaşım yapanlar, Mustafa Fehmşi Kubilay’ı ananlar, olayı bilmeyenlerin de merak etmelerine neden oldu. Mustafa Fehmi Kubilay ya da Menemen olayını merak edenler konuyu araştırıyor. Mustafa Fehmi Kubilay kimdir, kaç yaşında ve neden kim tarafından öldürüldü? Menemen olayı nedir, ne zaman oldu? İşte detaylar…

Bundan tam 90 yıl önce, Menemen’de meydana gelen Mustafa Fehmi Kubilay olayı olarak da bilinen gelişmeler yıldönümünde yeniden hatırlandı. Mustafa Fehmi Kubilay’ın kim olduğunu merak edenler konuyu araştırmaya başladı. Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyet karşıtı bir suikast olarak nitelendirdiği Mustafa Fehmi Kubilay olayında neler yaşandı? İşte merak edilen soruların yanıtlarını haberimizde derledik.

Mustafa Fehmi Kubilay kimdir?

Mustafa Fehmi Kubilay, Türk öğretmen ve asteğmen. Kubilay Olayı olarak tanımlanan ve Menemen’de Mustafa Fehmi Kubilay, bekçi Hasan ve bekçi Şevki’nin 23 Aralık 1930’da öldürülüyor. Türkiye tarihinin simge isimlerinden bir Türk askeridir.

1906’da Kozan’da, Giritli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Baba adı Hüseyin, ana adı Zeynep’tir. Mustafa Fehmi Kubilay 1930 yılında öğretmen olarak İzmir’in Menemen İlçesi’nde asteğmen rütbesiyle askerlik görevini yaparken 23 Aralık 1930’da Derviş Mehmet’in başında olduğu bir grup şeriatçı tarafından öldürüldü. Olay, Cumhuriyet rejiminin 1925 yılındaki Şeyh Sait isyanından sonra tanık olduğu ikinci önemli irtica girişimidir, tarihe “Menemen Olayı” ve “Kubilay Olayı” olarak geçmiştir. Atatürk’ün Silahlı Kuvvetlere mesajı, Genelkurmay Başkanı’nın mesajı, TBMM’de soru önergesi ve Başbakan İsmet İnönü’nün konuşması, Bakanlar Kurulu’nun sıkıyönetim ilanı kararı, Sıkıyönetim ilanının TBMM görüşmeleri, yargılamanın ilk günkü tutanakları, Savcılığın Esas Hakkındaki İddianamesi, Divan-ı Harp Kararnamesi, TBMM Adliye Encümeni Mazbatası ve TBMM Genel Kurul kararları, tam metin olarak yer almaktadır.

Menemen olayının izleri toplumsal bellekte yer etmiş ve Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay, “devrim şehidi” olarak simgeleşmiştir. Her sene 23 Aralık’ta Kubilay Olayı ile ilgili olarak çeşitli yayın organlarında konu ile ilgili makaleler yayımlanmakta ve olay lanetlenmektedir.

Menemen Kubilay olayı nedir?

23 Aralık 1930 sabahı Manisa’dan Menemen’e gelen dördü silahlı altı kişi tarafından Cumhuriyette karşı başlatılan isyan kısa sürede büyür.

Olayların ilçedeki askeri birlikte duyulması üzerine alay komutanı, yedek subay Kubilay’ı bir manga askerle birlikte olay yerine gönderdi. Kubilay askerlerin yanından ayrılarak tek başına eylemcileri arasına girdi ve teslim olmaya ikna etmeye çalıştı. Silahlı eylemcilerden biri ateş ederek Kubilay’ı yaraladı. Bunu gören askerler ateşle karşılık verdiler ancak tüfeklerinde öldürücü etkisi olmayan manevra fişekleri vardı. Elebaşlarından Derviş Mehmet “Bana kurşun işlemiyor.” diyerek halkı kutsal bir vazifesi olduğuna ikna etmeye çalıştı.

Kubilay yaralı halde uzaklaşarak cami avlusuna sığındı ancak Derviş Mehmet ve arkadaşları peşinden geldiler. Derviş Mehmet, çantasını açıp testere ağızlı bağ bıçağını çıkardı ve Kubilay’ın başını bedeninden ayırdı.

Kesik başı yeşil bayrağın sopasına dikmeye çalıştılar ancak başaramadılar. Bunun üzerine kesik başı bayrağın sopasına iple bağladılar. Olay yerine sonradan gelen Bekçi Hasan ateş edip gruptan birini yaraladı ancak açılan ateş sonucu o da öldü. Arkadaşının yardımına koşan Bekçi Şevki de açılan ateş sonucu öldü.

Olay yerine gelen takviye birliklerin “Teslim ol!” çağrısına uymayan eylemciler ile askerler arasında çatışma çıktı. Göstericilerden Derviş Mehmet de dâhil bazıları öldü. Kaçmaya çalışan elebaşları ve eylemcilerin hepsi tutuklandı.

spot_imgspot_imgspot_imgspot_img
DİĞER YAZILAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON YAZILAR

SON YORUMLANANLAR

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.